KARABÜK Üniversitesi (KBÜ) tarafından Küre Dağları Milli Parkı’nda gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli araştırmada, iklim değişikliğinin orman ekosistemi üzerindeki etkileri çarpıcı verilerle ortaya konuldu. Dendrokronoloji (ağaç halkası bilimi) yöntemiyle yapılan çalışmada, artan yaz sıcaklıklarının ve azalan yağışların ağaç gelişimini tehdit ettiği belirlendi.
Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Cemil İrdem’in yürütücülüğünü yaptığı, yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay’ın bursiyer olarak yer aldığı “TÜBİTAK 1002-A” destekli proje tamamlandı. Küre Dağları Milli Parkı’ndaki sarıçam, göknar ve karaçam türlerinin iklim değişkenlerine verdiği tepkilerin incelendiği araştırma, bölgenin ekolojik geleceğine ışık tutuyor.
AĞAÇ HALKALARI “İKLİM ARŞİVİ” GİBİ OKUNDU
Proje kapsamında, milli parkın farklı yükselti basamaklarından alınan ağaç örnekleri, KBÜ Coğrafya Bölümü Dendrokronoloji Laboratuvarı’nda yüksek hassasiyetle analiz edildi. Ağaçların yıllık büyüme halkaları ile sıcaklık ve yağış verileri arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirildi.
KIŞ SICAKLIĞI OLUMLU, MAYIS SICAKLIĞI OLUMSUZ ETKİLİYOR
Araştırmadan elde edilen dikkat çekici bulgular şöyle sıralandı:
Ilıman Kışlar Büyümeyi Artırıyor: Göknar dışındaki türlerde, kış aylarının mevsim normallerinden sıcak geçmesinin ağaç büyümesini olumlu etkilediği saptandı.
Mayıs Sıcaklığı Risk Faktörü: Mayıs ayında artan sıcaklıkların ağaç gelişimini baskıladığı, bu durumun özellikle göknar türünde ciddi bir olumsuz etki yarattığı tespit edildi.
Temmuz Yağışları Hayati Önemde: Yaz aylarındaki yağışların tüm türler için kritik olduğu, özellikle Temmuz ayı yağışlarının büyüme üzerinde %95 güven düzeyinde pozitif etkisi olduğu belirlendi.
2040 PROJEKSİYONU: ÇAP ARTIMI YAVAŞLAYABİLİR
Araştırma sadece bugünü değil, geleceği de analiz etti. RCP8.5 iklim senaryosuna dayanan projeksiyonlara göre; 2040 yılına kadar bölgede yaz sıcaklıklarının artacağı, ilkbahar ve yaz yağışlarının ise azalacağı öngörülüyor. Bu durumun, ağaçların çap artımını (büyümesini) ciddi şekilde sınırlandırabileceği uyarısında bulunuldu.
BİLİM DÜNYASINA ÖNEMLİ KATKI
Sürdürülebilir orman yönetimi ve iklim değişikliğine uyum stratejileri için bilimsel bir veri tabanı oluşturan çalışma sonucunda; biri ESCI indeksli olmak üzere 2 uluslararası makale ve 3 uluslararası sempozyum bildirisi yayımlanarak literatüre kazandırıldı.
